نمود بخل/خلاصه تفسیرآیه24(96/03/30)


این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

الَّذِینَ یَبْخَلُونَ وَیَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَمَنْ یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ ﴿٢٤﴾

اين جمله صفت و نشانى كل مختال فخور را مى‏ دهد، و مى‏ فهماند كه اگر خدا آن دو را دوست نمى‏دارد، چرا نمى‏ دارد، براى اينكه اگر بخل مى‏ ورزند انگيزه‏ شان اين است كه مال خود را كه تكيه‏ گاه آنان در اين اختيال(گردن کشی) و افتخار است از دست ندهند، و اگر به مردم هم سفارش مى‏ كنند كه آنها هم بخل بورزند براى اين است كه هر چه را براى خود مى‏ خواهند براى ديگران نيز مى‏ خواهند،

و نيز مى‏ خواهند كه سخاوت و بذل و بخشش در مردم شايع نشود، چون اگر شايع شود بخل آنان بيشتر نمود مى‏كند..

" وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ"- يعنى كسانى از انفاق در راه خدا رو گردانند، و از مواعظ او پند نمى‏گيرند كه اطمينان قلبى برايشان حاصل نمى‏شود، كه صفت دنيا و نعمت بهشت همان است كه خدا بيان كرده، و همچنين باور ندارند كه تقدير امور به دست اواست، چون او غنى است و احتياجى به انفاق آنان ندارد، و حميد هم هست، در آنچه مى‏كند محمود و ستوده‏ است.

مهمترين اسباب بخل:

اوّل: براى آن كه خواستار فخر فروشى و افزون جويى هستند و مى‏پندارند كه انفاق از دارايى آنان مى‏كاهد، و در حديث آمده است «درى از كار دنيا بر بنده گشوده نمى‏شود مگر آن كه درى دوچندان از حرص و آز بر او گشوده شود». « بحار الانوار، ج 77، ص 160»

دوم: اين كه حس مى‏كنند از همه كس بى‏نياز و اين احساس در درون آنان چنان بزرگ مى‏شود كه گمان مى‏برند از ثواب و پاداش خدا نيز بى‏نيازند، و از اين رو به دعوت به انفاق پاسخ نمى‏دهند و راه حق را تقويت نمى‏كنند.

عوامل تشویق به بخل:

1- براى آن كه بخل خود را با ايجاد جريان و مجموعه‏اى از بخيلان در اجتماع توجيه كنند تا بخل آنان نادر و بى‏مثل و مانند نباشد.

2- براى حفظ حالت طبقاتى كه امكان استبداد و بهره‏كشى و فخر و تكبّر را براى آنان فراهم آورد، امّا اگر فاصله طبقاتى بين دو طبقه توانگران و فقيران از بين برود و پر شود آن گاه مالداران به چه كس تكبّر كنند و به كدام كس فخر فروشند و از كه بهره گيرند و بر كه خودسرانه فرمان رانند؟

3- منافقان بازداشتن مردم را از انفاق و فراخواندن آنان را به بخل وسيله‏اى براى منحرف كردن آنان از راه خدا و جنگ با رسول و رسالت او مى‏دانند كه جهانيان را به عدالت و ايستادگى در برابر وضع طبقاتى ناهنجار و بهره‏كشى از مردم و. و ... فرا مى‏خوانند و اين همه با منافع و مصالح آنان مخالفت دارد. خداى تعالى گويد: «هُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ لا تُنْفِقُوا عَلى‏ مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَفْقَهُونَ « المنافقون/ 7»- اينان همانهايند كه مى‏گويند: به آنها كه گرد پيامبر خدايند چيزى مدهيد و انفاقى نكنيد تا از گرد او پراكنده شوند. و حال آن كه خزاين آسمانها و زمين از آن خداست ولى منافقان نمى‏فهمند،» و اين آيه به هدف و غرضى ديگر از امر كردن منافقان به بخل ورزى اشاره مى‏كند، و شايد آيه سوره حديد اشاره‏اى باشد به نقش منافقان در مبارزه با رسالت و دعوت به روى گرداندن از پيامبر و حق.

نکوهش بخل در روایات:

پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله) گفت: «بخيل از خدا دور است، از مردم دور است و به آتش نزديك است» « بحار الانوار، ج 73، ص 308» و امام على (عليه السلام) گفت: «بخل جامع‏ بدترين عيبهاست و افسارى است كه بدان وسيله آدمى به هر بدى كشانده شود»، « بحار الانوار ، ص 307» و گفت: «نگريستن به بخيل دل را سخت مى‏كند،» « بحار الانوار ، ج 78، ص 53» و امام صادق (عليه السلام) گفت: «بخيل را از گزند بخلش همين بس كه به پروردگار خود بد گمان است، كسى كه به آخرت يقين دارد در بخشش كرم مى‏كند» « بحار الانوار ، ج 77، ص 147» و از امام رضا (عليه السلام) مروى است كه گفت: «از بخل بپرهيزيد زيرا بخل آفتى است كه در آزادمرد و مؤمن نمى‏باشد، براستى بخل خلاف ايمان است». « بحار الانوار، ج 78، ص 346»

 



2 نظرها

  • حمیدرضارحمانی

    حمیدرضارحمانی | #

    جمعه, 02 تیر 1396 ساعت 20:05

    درتوضیح بایدعرض کنم:دستهایی که کمک می کنندبرترندازدست هایی که دعامی کنند....یادربین جمله ی قشنگی است که :باهمون دست که بدی باهمون دست می گیری.


  • حسین بلوچ قرایی

    حسین بلوچ قرایی | #

    پنج شنبه, 01 تیر 1396 ساعت 14:08

    1- بخل كردن و سفارش نمودن به بخل، از نشانه‌هاى افراد متكبّر و فخرفروش است. «مختال فخور الذين يبخلون و يأمرون الناس بالبخل»
    2- بخيل، محبوب خدا نيست. «وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ»
    3- گناه آنجا خطرناك مى‌شود كه سيره انسان شود. يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ‌ ... بِالْبُخْلِ‌
    4- چون بخيل مى‌داند كه اگر ديگران بخشش كنند، بخل او هويدا و سبب رسوايى او مى‌شود، به ديگران دستور بخل مى‌دهد. «يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ»
    5- بخل، اعراض و رويگردانى از فرمان خداست. «وَ مَنْ يَتَوَلَّ»


نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

© کلیه حقوق این وب‌سایت محفوظ و متعلق به اصغر توکلی می‌‌باشد.
استفاده از مطالب بلامانع است.